تصمیم‌پذیری سیستم‌های هوشمند

محمدعلی حجتی؛ مرتضی مزگی نژاد

دوره 4، شماره 13 ، فروردین 1387، ، صفحه 29-49

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2008.5745

چکیده
  الگوسازی از ذهن و ارائة مدلی که قابلیت‌های پیچیدة ذهن را داشته باشد یکی از افق‌های توانمندی بشر است. اگرچه عمدة تلاش‌ها در این زمینه بیش‌تر از نیم قرن سابقه ندارد و با دستاوردهای مسحورکنندة خود یکی از پدیده‌های شگفتی‌ساز شده است، اما هر چه این رویا رنگ واقعیت بیش‌تری به‌خود می‌گیرد مشکلات بزرگ‌تری را بر سر راه نظریه‌پردازان ...  بیشتر

جلال آل‌احمد؛ غرب‌زدگی و ضرورت بازگشت به سنت

بیژن عبدالکریمی

دوره 7، شماره 27 ، مهر 1390، ، صفحه 29-54

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2011.5829

چکیده
  این مقاله در صدد است تا دریافت جلال آل‌احمد از معنا و مفهوم «غرب و غرب‌زدگی»، تلقی او از علل و ریشه‌های پدیدار تاریخی غرب‌زدگی و نیز فهم وی از سنت و دلایل ضرورت بازگشت به سنت را، که نقشی اساسی در شکل‌گیری فضای ذهنی (پارادایم) تفکر اجتماعی ما ایرانیان در دورة معاصر ایفا کرده‌اند، به‌خصوص در قیاس با بصیرت‌های بنیادین متفکر معاصر، ...  بیشتر

تاملی در مبانی هستی شناختی زیبایی شناسی در مکتب عرفانی ابن عربی

محمد فنایی اشکوری؛ علی کریمیان صیقلانی

دوره 8، شماره 31 ، مهر 1391، ، صفحه 29-40

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2012.5850

چکیده
  یکی از پرسش های بسیار مهم در عرصه هنر پژوهی و بلکه اساسی ترین آن ها پرسش از زیبایی و مبانی آن به عنوان پایه گفتمان هنری و زیبایی شناسانه است. با توجه به اینکه هر مکتبی بنا بر چارچوب فکری خود مبانی ویژه ای برای زیبایی شناسی مطرح می کند در این پژوهش تلاش شده مبانی زیبایی شناسی بر اساس دستگاه عرفان اسلامی استخراج و سازماندهی شوند. از آنجایی ...  بیشتر

رابطۀ میان روح و جسم و نتایج معادشناختی آن در فلسفۀ یاکوب بوهم با توجه به موضع ملاصدرا

رضا اگبریان؛ املی نویگلیز

دوره 6، شماره 24 ، دی 1389، ، صفحه 29-46

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2011.6121

چکیده
  اگرچه ملاصدرا و یاکوب بوهم پیرو دو سنت متفاوت هستند و به رغم آنکه یاکوب بوهم پرورش‌یافتۀ حوزه فلسفه نیست، یک تجربه عمیق مشابه منجر شد آنها پایه‌های مفهومی از انسان را بنا کنند که از ابعاد بسیاری به هم شباهت دارد. مسئله رابطۀ میان جسم و روح بشر به ما امکان می‌دهد برخی از این شباهت‌ها را به ویژه با توجه به هدف زندگی دنیوی انسان در پرتو ...  بیشتر

نلسون گودمن: مسئلة وجودشناسانۀ ارزش هنر

علی اکبر احمدی افرمجانی؛ احمد رحمانیان

دوره 12، شماره 47 ، مهر 1395، ، صفحه 29-40

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2016.7292

چکیده
  این مقاله به بررسی مسئلۀ وجودشناسانة ارزش هنر در فلسفة نلسون گودمن می­پردازد، به عبارت دیگر، این مسئله که ’طبق نظریۀ شناخت­گرایی گودمن، روابط میان ویژگی (های) ارزشمند یک اثر هنری با خود آن اثر از چه نوع است؛ در وهلة اول، از طریق بررسیِ (1) انواع روابط میان ویژگی­های ارزشمند اشیاء با خود آن‌ها، (2) انواع روابط میان ویژگی­های ...  بیشتر

مقایسة ترولچ و هیک پیرامون مسئلة درجه‌بندی ادیان

محمدمهدی فلاح؛ مهدی اخوان

دوره 14، شماره 55 ، مهر 1397، ، صفحه 29-52

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2018.9361

چکیده
  از مسائل اصلی در تبیین پدیدة کثرت ادیان در جهان، مسئلة درجه‌بندی ادیان است؛ یعنی پرسش از اینکه آیا ادیان اساساً مقایسه‌پذیر هستند یا نه، و در صورت موافقت، ملاک و معیار این مقایسه باید چه ویژگی داشته باشد. چنین به نظر می‌رسد که مرز فارق میان دو موضع مختلف در تبیین پدیدة کثرت ادیان، یعنی نسبی‌گرایی و کثرت‌گرایی دینی، از دقت در مسئلة ...  بیشتر

«دیگری» از نظرگاه ابن‌عربی

حامده راستایی جهرمی؛ علی اصغر مصلح

دوره 15، شماره 58 ، تیر 1398، ، صفحه 29-46

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2019.30982.1539

چکیده
  هر چند موضوع «دیگری»، در بین اندیشمندان مسلمان به عنوان یک مسئلۀ مستقل مطرح نبوده است لکن ظرفیت طرح این بحث بین همه نحله‌های فکری در جهان اسلام به ویژه عرفان وجود دارد. بر این اساس می‌توان برای نمونه پرسش از «دیگری» را به آثار ابن‌عربی به عنوان نمایندۀ عرفان اسلامی عرضه کرد و مبانی فکری او را در این زمینه جستجو کرد. مبانی‌ای ...  بیشتر

صورت‌بندی تمایز امور اعتباری از امور حقیقی براساس تفسیر علامه طباطبایی از ایده‌آلیسم

رضا اکبریان؛ محمد سعیدی مهر؛ علیرضا صادقی

دوره 17، شماره 66 ، تیر 1400، ، صفحه 29-50

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2021.48451.1788

چکیده
  علامه طباطبایی علاوه بر ادراکات اعتباری و اندیشه‌های پنداری، بارها از امور اعتباری و اندیشه‌های دل‌بخواهی نیز یاد کرده و آن‌ها را در مقابل امور حقیقی قرار داده است. مقصود از امور اعتباری، اندیشه‌های نامنظمی است که به اراده انسان وابسته‌اند، اما پس از اراده آن‌ها، چیزی به جهان خارج افزوده نمی‌شود. علامه طباطبایی معتقد است که ...  بیشتر

مبانی معرفت‌شناسی حکمت اشراق سهروردی

سیما سادات نوربخش

دوره 5، شماره 17 ، فروردین 1388، ، صفحه 31-47

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2009.5766

چکیده
  بررسی نظام معرفتشناسی شهابالدین سهروردی (549-587ق) به عنوان مؤسس دومین حوزه اندیشه فلسفی در تاریخ فلسفه اسلامی، اهمیت ویژهای دارد. معرفتشناسی او با بررسی تعارضهای منطقی در نظام فلسفی مشاء صورت میگیرد. نظریه سهروردی در باب علم شامل دو جزء است: نخست، جزء سنتزدایی است که سهروردی در آن، به نظریههای مختلف علم، مخصوصاً علم به واسطه تعریف، ادراک ...  بیشتر

فلسفة میان فرهنگی از دیدگاه رام ادهرمال

احمد علی حیدری؛ محمد حسن یعقوبیان؛ قاسم پور حسن

دوره 17، شماره 65 ، فروردین 1400، ، صفحه 31-58

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2020.53843.1876

چکیده
  مسئلة این پژوهش، بررسی چیستی فلسفة میان­فرهنگی با رویکردی توصیفی-تحلیلی از دیدگاه رام ادهرمال است که با پیشینه­ای هندی به غرب سفر کرده و انجمن فلسفة میان­فرهنگی را در آلمان تاسیس کرده است.وی با اتکا بر مبانی­ای نظیر نسبت فلسفه و فرهنگ،دیگری فرهنگی، هم­پوشانی­ها، حقیقت، کثرت­گرایی و تساهل، به بسط فلسفة میان­فرهنگی با ...  بیشتر

نقد سه استدلالِ گودلی در فلسفۀ ذهن

محمد صالح زارع پور؛ محمدعلی حجتی

دوره 6، شماره 21 ، فروردین 1389، ، صفحه 33-47

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2010.5787

چکیده
  برخی فیلسوفان برای اثبات ناممکن بودن مدل کردن ذهن با ماشین از قضیۀ گودل و نتایج آن استفاده کرده‌اند. در فلسفۀ ذهن استدلالات مبتنی بر قضیۀ گودل را استدلالات گودلی می‌نامند. در این مقاله قصد داریم که سه استدلال گودلی را مورد نقد و بررسی قرار دهیم. این استدلال‌ها به ترتیب توسط رودی روکر، جان راندولف لوکاس و راجر پنروز ارائه شده‌اند. ...  بیشتر

مسألة تعبیر گزاره‌های احتمالاتی در علم

امیر احسان کرباسی زاده؛ میثم محمد امینی

دوره 6، شماره 23 ، مهر 1389، ، صفحه 33-51

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2010.5808

چکیده
  گزاره‌های احتمالاتی دستة خاصی از گزاره‌ها هستند که در گفتار روزمره و علمی استفاده‌های فراوان دارند. تحلیل مفهوم و تعبیر احتمال برای بررسی جایگاه این گزاره‌ها در علم مسأله‌ای اساسی است. تدقیق مفهوم احتمال و تعبیر آن برای فهم و ارزیابی محتوای گزاره‌های علمی ضرورت دارد. در این مقاله پس از معرفی دستگاه استاندارد اصل موضوعی احتمالات ...  بیشتر

تحلیل بایستی‌ها از دیدگاه استاد مهدی حائری یزدی

عبدالله نصری

دوره 7، شماره 25 ، فروردین 1390، ، صفحه 33-50

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2011.5815

چکیده
  در علم اخلاق، با مجموعه‌ای از بایدها و نبایدها سر و کار داریم. تحلیل چیستی این بایدها و نبایدها، برعهدة فلسفة اخلاق یا فر‌ا اخلاق است، یعنی اینکه بایدها از کدام دسته از مفاهیم فلسفی هستند؟ از معقولات اوّلی هستند، یا معقولات ثانی فلسفی یا از اعتباریات؟ به‌علاوه، تحلیل قضایای اخلاقی و اینکه این دسته از قضایا را می‌توان به قضایای اخباری ...  بیشتر

ارسطو و یک (το `εν) (آموزة وحدت نزد ارسطو)

الهام کندری؛ سعید بینایی مطلق

دوره 8، شماره 29 ، فروردین 1391، ، صفحه 33-46

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2012.5836

چکیده
  یکی از اساسی‌ترین آموزه‌های مابعدالطبیعی، آموزة وحدت است. ما در این مقاله برآنیم تا به معرفی آموزة وحدت نزد ارسطو بپردازیم. بدین منظور قبل از هر چیز به اختلاف نظر اساسی او با پیشینیانش می‌پردازیم و نگاه «کثرت بین» ارسطویی را از اندیشه‌های «وحدت بین» ایشان تمییز می‌دهیم. سپس با ذکر معانی «یک» در زبان معمولی یونانی، ...  بیشتر

نظریة زبان افلاطون: پیدایی و ارتباط آن با مُثُل

ملیحه ابویی مهریزی

دوره 13، شماره 52 ، دی 1396، ، صفحه 33-56

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2018.8401

چکیده
  مقاله حاضر پاسخی به این پرسش اساسی است که چرا زبان نزد افلاطون از اهمیت فراوانی برخوردار است. او در محاوره‌های متعددی مانند ثئایتتوس و سوفیست، به این موضوع می‌پردازد؛ و در کراتولوس «زبان» جنبة محوری می‌یابد. همچنین میان زبان و مابعدالطبیعة افلاطون ارتباط ناگسستنی وجود دارد. بنابرایندر این مقاله ارتباط بین زبان و مابعدالطبیعة ...  بیشتر

دیویدسن، هابرماس، و ایدۀ اینترسوبژکتیویته

محمدرضا اسمخانی

دوره 15، شماره 57 ، فروردین 1398، ، صفحه 33-60

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2019.34459.1601

چکیده
  در این مقاله، ابتدا می‌کوشم توصیفِ مختصری از مسئلۀ کانونیِ فلسفۀ مدرن؛ یعنی نسبت سوژه-اُبژه و راه‌حل‌های ممکن برای آن ارائه دهم. سپس می‌کوشم با رهیافتِ مقایسه‌ای به توضیحِ نقاطِ مشترکِ راه‌حلِ دو فیلسوفِ معاصر، یعنی دیویدسن و هابرماس، به این مسئله بپردازم. این راه‌حل که بر ایدۀ اینترسوبژکتیویته تکیه دارد در این حکم خلاصه می‌شود ...  بیشتر

کارکردهای من استعلایی کانت

مسعود امید؛ بهزاد حسن پور

دوره 15، شماره 59 ، مهر 1398، ، صفحه 33-61

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2019.37482.1650

چکیده
  من استعلایی کانت سوژۀ نهایی مطلقی است که بنیاد منطقی معرفت و تجربه را تشکیل می‏‏‏دهد. من استعلایی امری کاملاً سوبژکتیو است که در مقام ضروری‏‏‏ترین و بنیادی‏‏‏ترین رکن معرفت‏‏‏شناسی کانت هر گونه حکم، شهود و تصور، تألیف، مقوله و در یک کلام هر‌گونه معرفت و تجربه را به نحو پیشین همراهی می‏‏‏کند. یکی از مسائل بسیار ...  بیشتر

سادرشیا و میمسیس: بررسی تطبیقی حکمت هنر هندی و فلسفة هنر یونانی با تکیه بر آرای فلوطین

حسن بلخاری

دوره 6، شماره 22 ، تیر 1389، ، صفحه 35-54

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2010.5801

چکیده
  حکمت شرقی و فلسفة یونانی در برخی از بنیادی‌ترین مبانی نظری، وجوه مشترکی با هم دارند، همچون ایده و نظریة وحدت وجود که هم شاه‌بیت معانی در اوپانیشادها (بزرگترین کتاب حکمت هندو) است و هم در اندیشه‌های فلاسفة بزرگی چون هراکلیت (کاپلستون، 1368، 55)، افلاطون و فلوطین حضوری بارز دارد.1 سروپالی رادا کریشنان، متفکر بزرگ هندی، برخی از این اشتراکات ...  بیشتر

هایدگر و گادامر: دو رویکرد به مفهوم حقیقت نزد افلاطون

سید مسعود حسینی توشمانلویی؛ محمد رضا بهشتی

دوره 14، شماره 54 ، تیر 1397، ، صفحه 35-68

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2018.9163

چکیده
  حقیقت در فلسفة هایدگر، یکی از مضامین اساسی است. وی از آغاز اندیشة خویش کوشید مفهوم بنیادی‌تری از حقیقت عرضه کند و در طول فعالیت فلسفی خویش رویه‌های گوناگونی در این خصوص در پیش گرفت. با وجود این هرگز از این بصیرت اساسی خویش دست نکشید که حقیقت ἀλήθεια است؛ یعنی کشاکش میان پوشیدگی و آشکارگی. به‌علاوه، هایدگر معتقد است ...  بیشتر

خوانش هگل از تراژدی «آنتیگونه»

امیر مازیار؛ محدثه ربانی نیا

دوره 16، شماره 62 ، تیر 1399، ، صفحه 35-64

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2020.48191.1783

چکیده
  تراژدی آنتیگونه در نظر هگل نه‌تنها آشکار کننده روح قومی یونان، بلکه برترین اثر هنری تمامی ادوار بود. نقش حیاتی که هگل برای این اثر ادبی در پدیدارشناسی روح قائل بود آشکار کردن «منطق تاریخ» بود. مقاله پیش رو در پی پاسخ به این پرسش است که هگل چه خوانشی از تراژدی آنتیگونه ارائه می دهد و چگونه «منطق تاریخ» را در این اثر درمی یابد؟ ...  بیشتر

معیارهائی برای نگارش علمی براساس (فهم، ترجمه و آنالیز) یک مقاله‌ی تأثیرگذار جهانی: «مدرنیته، پروژه‌ی نا تمام»

حمیدرضا رحمانی زاده دهکردی

دوره 10، شماره 40 ، دی 1393، ، صفحه 37-62

چکیده
  «مدرنیته، پروژه‌ی ناتمام» یکی از مقاله‌های بسیار تأثیرگذار جهانی در سه دهه‌ی‌گذشته بوده؛چنان‌که منشاء مجادلات فراوانی در حوزه‌های مختلف فکری شده‌است. اما پرسش اساسی این است که چرا این مقاله، تا این حدّ مهم است؟ و این‌که چه درس‌هایی برای نگارش مقالات علمی می‌توان از آن آموخت؟ مقاله اگر‌چه حاوی نکات تأمل برانگیز و آموزنده‌‌ی ...  بیشتر

بازگشت جاودانۀ همان در تفکر فلسفی نیچه

منوچهر صانعی دره بیدی؛ حسین خوارزمی

دوره 7، شماره 26 ، تیر 1390، ، صفحه 37-52

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2011.5822

چکیده
  آموزة بازگشت جاودانۀ همان، یکی از بنیادی‌ترین اندیشه‌های فلسفی نیچه است و نیچه خود را آموزگار آن می‌داند. برطبق این آموزه، من باز خواهم گشت، با این خورشید، با این مهتاب، با این زمین و با همۀ رویدادهای آن، اما نه به یک زندگی نو یا زندگی بهتر یا زندگی همانند، بلکه من جاودانه به همین و همین زندگی باز خواهم گشت. پس از فروپاشی ارزش‌ها و ...  بیشتر

واکاوی نفس قدسی از نگاه ملاصدرا و قاضی سعید قمی

زهرا توکلی؛ مجید صادقی حسن آبادی

دوره 15، شماره 60 ، دی 1398، ، صفحه 39-68

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2019.41146.1712

چکیده
  «نفس قدسی» اصطلاحی است که از سوی فلاسفه غالباً برای نام بردن از نفسی که شدید‌الحدس است، استفاده می‌شود. ملاصدرا و قاضی سعید هر دو معتقد به پیوند میان این نفس با نفس نبی هستند، همین امر موجب ضرورت شناخت ویژگی‌های آن می‌‌‌‌شود. در این نوشتار که با مراجعۀ مستقیم به آثار آن‌ها صورت گرفته است. در گام اول ویژگی‌های نفس قدسی را تبیین ...  بیشتر

نقد و بررسی نسبت هنر با حقیقت در فلسفۀ هگل

نوش آفرین شاهسون؛ محمد جواد صافیان؛ غلامعلی حاتم

دوره 16، شماره 61 ، فروردین 1399، ، صفحه 41-61

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2020.43831.1739

چکیده
  نسبت بین هنر و حقیقت در تاریخ تفکر غرب لااقل از هنگام طرح مباحث نظری راجع به هنر از زمان افلاطون و ارسطو مطرح بوده است. در دوران جدید نیز فیلسوفان به این نسبت اندیشیده‌اند. می‌دانیم که در دورۀ جدید و با تأسیس زیبایی‌شناسی  توسط بومگارتن بین حقیقت و هنر به‌کلی جدایی و مفارقت حاصل شد و این مفارقت با کانت قطعیت پیدا کرد. اما پس از او ...  بیشتر

زمان: ابن سینا،ارسطو، دو دیدگاه یا یکی؟

زهره عبد خدایی؛ حسین کلباسی اشتری

دوره 8، شماره 32 ، دی 1391، ، صفحه 89-102

http://dx.doi.org/10.22054/wph.2013.6135

چکیده
  مبحث زمان از مباحثی است که از قدیم الایام و از فلاسفه ی یونان تا کنون همواره مورد توجه قرار داشته است. معلم اول، ارسطو به طور خاص درباره ی این مبحث در کتاب طبیعیات مطالبی را بیان نموده است. آراء و نظریات ارسطو در آثار شیخ الرئیس بوعلی سینا نیز بازتاب داشته، تا آنجا که سئوالات و مباحث بسیاری پیرامون این مطلب به چشم می خورد که آیا ابوعلی ...  بیشتر