نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ اسلامی دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 استادگروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس تهران

3 عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

10.22054/wph.2021.48451.1788

چکیده

علامه طباطبایی علاوه بر ادراکات اعتباری و اندیشه‌های پنداری، بارها از امور اعتباری و اندیشه‌های دل‌بخواهی نیز یاد کرده و آنها را در مقابل امور حقیقی قرار داده است. مقصود از امور اعتباری، اندیشه‌های نامنظمی است که به ارادۀ انسان وابسته‌اند اما پس از ارادۀ آنها چیزی به جهان خارج افزوده نمی‌شود. علامه طباطبایی معتقد است که ایده‌آلیسم ـ انکار ادراک جازم مطابق با واقع ـ با دل‌بخواهی بودنِ تمام اندیشه‌ها و به تبعِ آن، نامنظم بودنِ تمام رفتارها تلازم دارد یعنی منطقاً نمی‌توان ادراک جازم مطابق با واقع را انکار کرد و همزمان علاوه بر مصادیق امور اعتباری به مصادیق امور حقیقی نیز دسترسی داشت. این مقاله با نفی تلازم بین ارادی نبودنِ یک اندیشه و عدم وابستگی آن به انسان، نشان داده است که تقسیم امور به حقیقی و اعتباری بر باور به ادراک جازم مطابق با واقع ابتناء ندارد و ممکن است کسی بر اساس مبانی علامه طباطبایی، ایده‌آلیست در شمار آید اما علاوه بر اندیشه‌های دل‌بخواهی یا امور اعتباری، دارای اندیشه‌های قهری یا امور حقیقی نیز باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Formulating the distinction between Etebar and Real affairs based on Allameh Tabatabai's interpretation of idealism

نویسندگان [English]

  • Alireza Sadeghi 1
  • Reza Akbarian 2
  • Mohammad Saeedimehr 3

1 Ph.D Student in Islamic Philosophy at Tarbiat Modares University

2 Professor in Department of Theology and Philosophy Tarbiat Modares University Tehran, Islamic Republic of Iran

3 Professor of Philosophy and Theology Tarbiat Modares University (T. M. U) – Tehran – IRAN

چکیده [English]

Allameh Tabatabai has repeatedly mentioned Etebar matters and wishful thinking and has put them in front of real things. Etebar matters are irregular ideas that are dependent on human will, but after their will nothing is added to the outside world. Allameh Tabatabai believes that idealism - denial of certain perception according to the reality - entails the arbitrary for all ideas and consequently, the irregularity and chaos of all human behaviors. This article, by rejecting the mismatch between an idea's intentionality and its non-dependence on man, has shown that the division of things into real affairs and Etebar affairs is not based on belief in realism and certain perception according to the reality and may be idealists based on Allameh Tabatabai's foundations. We proved that even In Allameh Tabatabai's Interpretation of Idealism we can be logically idealists and at the same time devide things to Etebar affairs and real affairs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Etebar affairs
  • Real affairs
  • Idealism
  • Allameh Tabatabai