حکمت و فلسفه

نقد استدلال انباشتی داوکینز بر الحاد، و بیان مقتضای آن نسبت به خداباوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علیرضا نوروزی 1
سید مجتبی میردامادی 2

1 طلبه سطح 4 حوزه علمیه، و دانشجوی دکتری دانشگاه تهران

2 عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

https://doi.org/10.22054/wph.2024.78699.2229
چکیده
داروین با طرح نظریه «تکامل انواع»، تبیین سازوکار پیدایش در انواع موجودات را در ذهن می‌پروراند. او به‌عنوان یک زیست‌شناس، به‌دنبال استنتاجات فلسفی از تکامل نبود، اما دیدگاه وی بعدها پایه‌ای برای تفسیر الحادی برخی چون داوکینز از آفرینش واقع شد. داوکینز اَشکال پیچیده حیات را محصول حرکت طولیِ میلیون‌ها رشد و تکامل کوچک و نامحتمل می‌انگارد که طی فرآیندی انباشتی، جهان طبیعی و حیات را شکل داده‌اند؛ در نگاه او «انتخاب طبیعی» به‌تنهایی و بدون فرض مبدئی هوشمند، می‌تواند تکامل طبیعت را تبیین نماید. این در حالی است که طرفداران نظریه ‌«طراحی هوشمند» با مدل‌سازی‌های مختلف خبر از ناچیزبودن خیره‌کننده احتمال ایجاد تصادفی حیات و اطلاعات ژنتیکی توسط مکانیسم داروینی، و حتی محال‌بودن آن می‌دهند.
این جستار با روش تحلیل مفهومی، گزاره‌ای و سیستمی روشن می‌سازد که استدلال انباشتی داوکینز، اولاً بر مجموعه‌ای از مغالطات منطقی و فلسفی مبتنی است؛ او از تبیین چگونگی شکل‌گیری نظم طبیعی، انتظار تبیین چرایی و علّی آن را دارد و روشن است چنین تحمیلی، منطقا راه به‌جایی نخواهد برد. ثانیاً استدلال انباشتی به‌وسیله تراکم ظنون، نه فرضیه داوکینز که مدعای خداباوران را اثبات می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

تکامل
داوکینز
اطلاعات ژنتیکی
طراحی هوشمند
استدلال انباشتی
موضوعات

عنوان مقاله English

Criticism of Dawkins' cumulative argument on atheism, and its appropriate statement regarding theism

نویسندگان English

Alireza Norouzi 1
seyed mojtaba mirdamadi 2
1 4th level student of seminary, and PhD student of Tehran University
2 Faculty member of Tehran University
چکیده English

By proposing the theory of "evolution of species", Darwin has in mind the explanation of the mechanism of creation in all kinds of organisms. As a biologist, he did not seek philosophical conclusions from evolution, but his view later became the basis for the atheistic interpretation of creation by some such as Dawkins. Dawkins considers the complex forms of life to be the product of the longitudinal movement of millions of small and improbable growths and evolutions that have shaped the natural world and life through an accumulation process; In his view, "natural selection" can explain the evolution of nature on its own without the assumption of an intelligent principle. At the same time, the supporters of the "intelligent design" theory, with various modeling, report that the probability of the random creation of life and genetic information by the Darwinian mechanism is stunningly insignificant, and even impossible.
This essay clarifies with the method of conceptual, propositional and systematic analysis that Dawkins' cumulative argument is based on a set of logical and philosophical fallacies; From the explanation of how the natural order is formed, he expects to explain its why and cause, and it is clear that such an imposition will not go anywhere logically. Secondly, cumulative argument by the density of suspicion, not Dawkins' hypothesis, which proves the claim of theists.

کلیدواژه‌ها English

Evolution
Dawkins
genetic information
intelligent design
cumulative reasoning
قرآن کریم
آملی، عبدالله. (1384). تبیین براهین اثبات خدا، قم: إسراء.
احمدی، محمدصادق. (1401). "فرگشت و طراحی هوشمند؛ بررسی آرای ریچارد داوکینز و آنتونی فلو در برهان نظم"، اندیشه نوین‌ دینی، ش۷۱.
 Doi: ‎ 20.1001.1.20089481.1401.18.71.10.8
پوستچی، مسعود؛ اسعدی، حجت. (1399). "بازخوانی برهان نظم بر مبنای حساب احتمالات، به همراه نقد نظریه تکامل تصادفی"، پژوهشنامه کلام، ش12.
Doi:  https://doi.org/10.22034/pke.2020.4919
حلی، حسن بن یوسف. (بی‌تا). نهایه الوصول الی علم الاصول؛ قم: موسسه الامام الصادق علیه‌السلام.
داروین، چارلز. (1351). منشاء انواع، ترجمه عباس شوقی، تهران: ابن سینا.
داوکینز، ریچارد. (بی‌تا). پندار خدا، ترجمه ا. فرزام، سایت:
 www.secularismforiran.com.
داوکینز، ریچارد. (1388). ساعت‌ساز نابینا، ترجمه شهلا باقری، انتشارات مازیار.
رازی، قطب الدین محمد بن محمد. (بی‌تا). شرح مطالع الانوار فی المنطق، قم: انتشارت کتبی نجفی.
سبزواری، ملاهادی. (1383). أسرار الحکم، قم: مطبوعات دینی.
سبزواری، ملاهادی. (1395). دروس شرح منظومه، به‌تعلیق آیت الله یحیی انصاری شیرازی، قم: بوستان کتاب.
صدر الدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. (1383).  الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه، به‌تصحیح علی اکبر رشاد، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
صدر، سید محمدباقر.(1977).  الموجز فی اصول الدین، نجف: بی‌نا.
طاهری، رکسانا. (1397). جریان‌شناسی طراحی هوشمند، اصفهان: سناگستر؛ 1397ش.
طوسی، خواجه‌نصیرالدین. (1367).  اساس الاقتباس، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
علی‌بیک، هنگامه. (1383). تکامل موجودات زنده، تهران: نشر فیروزه.
فوکویاما، فرانسیس. (1390).  آینده فراانسانی ما، ترجمه ترانه قطب، تهران: وزارت امور خارجه.
قاسمیان‌نژاد جهرمی، علی نقی. (1397). "بررسی عناصر تجربه نزدیک به مرگ و ضرورت آگاهی از آنها"، تحقیقات کیفی در علوم سلامت: ش21.
کشاورز سیاهپوش، رضا. (1401). "تبیین اجمالی نظریه طراحی هوشمند، ناظر به نظریه تکامل داروینی"، مجله معرفت، ش296.
مصباح یزدی، محمدتقی. (1400). آموزش فلسفه، تهران: بین‌الملل.
مطهری، مرتضی. (1390). درس‌های اسفار، تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی. (1370). مجموعه آثار، تهران: صدرا.
موسوی راد، سید جابر. (1395). "برهان نظم بر مبنای اصل تنظیم دقیق کیهانی"، معرفت کلامی، دوره هفتم، ش یکم.
 Doi: 10.22034/kalami.2024.2021378
Axe DD (2004). Estimating the Prevalence of Protein Sequences Adopting Functional Enzyme Folds, The Babraham Institute Structural Biology Unit Babraham Research Campus Cambridge CB2 4AT, UK
Ayala, Francisco J. (2007). Darwin’s gift to science and religion, Joseph Henry press, Washington DC: Books publications
Collins, FS. (2006). The Language of God: A Scientist Presents Evidence for Belief, New York: Free Press.
Darwin C. (2009). The Life and Letters of Charles Darwin: Including an Autobiographical Chapter. Cambridge: Cambridge University Press.
Davies P,(1999). The Fifth Miracle: The search for the origin of life, Simon and Schuster paperbacks, New York.
Dawkins R, (1986). The Blind Watchmaker, Norton & Company, Inc, London
Dawkins, Richard, (1976). The Selfish Gene, 2nd ed. Oxford University Press.
Dawkins, Richard, (1996). Climbing Mount Improbable, New York: Norton publication.
Dawkins, Richard, (2007). The God Delusion, London, Transworld Publishers.
Dawkins, Richard, (2011). THE MAGIC of REALITY. New York: Free Press.
Eigen M. .(1992). Steps Towards Life: A Perspective on Evolution, trans. Paul Woolley, Oxford: Oxford University Press.
Flew, Antony. (2007). with Roy Abraham Varghese, There is A God, New York,
Hoyle F‪, (1988)‪. THE INTELLIGENT UNIVERSE‪, Holt, Rinehart and Winston, New York
Maslin, K.T, (2007). An Introduction to the Philosopht of Mind, 2nd Edicion.
Plantinga, Alvin, (2007), The Dawkins Confusion.
Plantinga, Alvin, (2011), Where the Conflict Really Lies? Science, Religion and Naturalism,  Oxford University Press.
Priscu, John C, (2013). Origin and Evolution of Life on a Frozen Earth, Arlington
Ward, K (2008). Why There Almost Certainly Is a God. England: Lion Hudson
 
References
The Holy Quran
Amoli, Abdullah. (2005). Explanation of the Proofs of God's Existence. Qom: Isra. [In Persian]
Ahmadi, Mohammad Sadegh. (2022). "Evolution and Intelligent Design; Examining the Views of Richard Dawkins and Antony Flew on the Argument of Design." Modern Religious Thought, Issue 71. Doi: ‎20.1001.1.20089481.1401.18.71.10.8. [In Persian]
Alibeik, Hengameh. (2004). The Evolution of Living Organisms. Tehran: Firoozeh Publications. [In Persian]
Darwin, Charles. (1972). The Origin of Species. Translated by Abbas Shoghi. Tehran: Avicenna. [In Persian]
Dawkins, Richard. (n.d.). The God Delusion. Translated by A. Farzam. Website: www.secularismforiran.com. [In Persian]
Dawkins, Richard. (2009). The Blind Watchmaker. Translation. [In Persian]
Fukuyama, Francis. (2011). Our Posthuman Future. Translated by Taraneh Qotb. Tehran: Ministry of Foreign Affairs. [In Persian]
Ghasemian-Nejad Jahromi, Ali Naqi. (2018). "An Examination of Near-Death Experience Elements and the Need for Awareness of Them." Qualitative Research in Health Sciences, Issue 21. [In Persian]
Halli, Hasan ibn Yusuf. (n.d.). Nihayat al-Usul ila 'Ilm al-Usul. Qom: Imam Sadiq Institute. [In Persian]
Keshavarz Siyahpoosh, Reza. (2022). "A Summary Explanation of the Theory of Intelligent Design in Relation to Darwinian Evolution." Journal of Ma'rifat, Issue 296. [In Persian]
Mesbah Yazdi, Mohammad Taqi. (2021). Philosophy Education. Tehran: International. [In Persian]
Motahari, Morteza. (2011). Lessons on Asfar. Tehran: Sadra. [In Persian]
Motahari, Morteza. (1991). Collected Works. Tehran: Sadra. [In Persian]
Mousavi Rad, Seyyed Jaber. (2016). "The Argument of Design Based on the Principle of Cosmic Fine-Tuning." Kalami Knowledge, Volume 7, Issue 1. Doi: 10.22034/kalami.2024.2021378. [In Persian]
Poustchi, Masoud; and Asadi, Hojjat. (2020). "Revisiting the Argument of Design Based on Probability Theory, Along with a Critique of the Theory of Random Evolution." Theological Studies Journal, Issue 12. Doi: https://doi.org/10.22034/pke.2020.4919. [In Persian]
Razi, Qutb al-Din Muhammad ibn Muhammad. (n.d.). Sharh Matal' al-Anwar fi al-Mantiq. Qom: Kotobi Najafi Publications. [In Persian]
Sabzevari, Mulla Hadi. (2004). Asrar al-Hikam. Qom: Religious Publications. [In Persian]
Sabzevari, Mulla Hadi. (2016). Lessons on Sharh Manzumeh, with commentary by Ayatollah Yahya Ansari Shirazi. Qom: Bustan-e-Ketab. [In Persian]
Shirazi, Sadr al-Din Muhammad ibn Ibrahim. (2004). Al-Hikmat al-Muta'aliyah fi al-Asfar al-Arba'ah, edited by Ali Akbar Rashad. Tehran: Sadra Islamic Philosophy Foundation. [In Persian]
Sadr, Seyyed Mohammad Baqir. (1977). Al-Mujaz fi Usul al-Din. Najaf: n.p. [In Persian]
Taheri, Roxana. (2018). A Study of Intelligent Design. Isfahan: Sanagostar. [In Persian]
Tusi, Khawaja Nasir al-Din. (1988). Asas al-Iqtibas. Tehran: Tehran University Press. [In Persian]
حکمت و فلسفه
دوره 20، شماره 79
پاییز 1403
صفحه 225-254

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما