نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار فلسفه، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، تهران، ایران.

چکیده

اصطلاح عالم زیسته که به‌موازات موضوعاتی چون «مفهوم طبیعی عالم» و «عالم محیط» مطرح می‌شود، از اهمیت زیادی در فلسفة متأخر هوسرل برخوردار است؛ مفهومی بسیار پیچیده و چندمعنایی است که به تفاسیر متفاوت و غالباً متضاد منجر شده ‌است. این مفهوم در کتاب بحران از سه حیث عالم‌سرشتی (mundan) و هستی‌شناختی و استعلایی بررسی می‌شود و از این طریق معانی متفاوتی به خود می‌گیرد که به طور خلاصه چنین اند: عالم زیسته: 1) عالم موضع طبیعی است؛ 2) عالم میان‌سوبژکتیو عمل است که شامل همة آن چیز‌هایی می‌شود که انسان هروز در عمل به آنها می‌پردازد؛ 3) عالمی است به ادراک داده شده؛ 4) عالم روحانی و تاریخی فرهنگ است؛ 5) عالم مقدم بر علم (پیشاعلمی) است که در تضاد با ابژکتیویسم، به‌ویژه ابژکتیویسم عصر جدید که با سیر تحول علوم طبیعی در پیوند است؛ 6) یکی از راه‌های ورود به قلمروی استعلایی است. این نوشته به نسبت عالم زیسته با علوم، با فرهنگ و با قلمروی استعلایی می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Concept of Life-world in Husserl’s Thinking

نویسنده [English]

  • Bahman Pazouki

Assistant Professor of Philosophy, Iranian Institute of Philosophy, Tehran, Iran

چکیده [English]

The term life-world, which is introduced in parallel with topics such as the “natural concept of the world” and the “environment world”, is of great importance in Husserl’s later philosophy. It is a very complex and multi-meaningful concept that has led to different and often contradictory interpretations. Husserl examined this concept in the book Crisis from three aspects: worldly (mundan), ontological and transcendental, and in this way, it takes on different meanings, which are summarized as follows: the life-world is 1) the world of natural position; 2) the intersubjective world of action, which includes all the things that man deals with in everyday action; 3) a world given to perception; 4) the spiritual and historical world of culture; 5) the world precedes science (pre-science), which is in opposition to objectivism, especially modern objectivism, which is associated with the development of the natural sciences; 6) one of the ways to enter the transcendental realm. This article deals with the relations of the life-world with science, culture, and the transcendental realm.

کلیدواژه‌ها [English]

  • life-world
  • sciences
  • Culture
  • transcendental realm
Husserl, Edmund (1950a). Cartesianische Meditationen und Pariser Vorträge. Hrsg. und eingeleitet von Stephan Strasser, The Hague, Netherlands, Martinus Nijhoff  (Hua I).
______________ (1950b). Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Erstes Buch: Allgemeine Einführung in die reine Phänomenologie. Hrsg. von Walter Biemel. The Hague, Netherlands, Martinus Nijhoff  (Hua III/1).
______________ (1974). Formale und transzendentale Logik. Versuch einer Kritik der logischen Vernunft. Mit ergänzenden Texten. Hrsg. von Paul Janssen. The Hague, Netherlands, Martinus Nijhoff (Hua XVII).
______________ (1976). Die Krisis der europäischen Wissenschaften und die transzendentale Phänomenologie. Eine Einleitung in die phänomenologische Philosophie. Hrsg. von Walter Biemel, The Hague, Netherlands, Martinus Nijhoff  (Hua VI).
______________ (2008). Die Lebenswelt. Auslegungen der vorgegebenen Welt und ihrer Konstitution. Texte aus dem Nachlass (1916–1937). Hrsg. von Rochus Sowa, Dordrecht, The Netherlands, Springer (Hua XXXIX).