نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار دانشگاه علاوه طباطبایی

10.22054/wph.2021.44458.1744

چکیده

باروخ اسپینوزا، فیلسوف عقلگرای قرن هفدهم، توجه ویژه‌ای به شناخت و معرفت‌شناسی دارد. بر اساس نظر اسپینوزا، شناخت انواع و مراتبی دارد که معتبرترین آن‌ها شناخت شهودی است و از همین رهگذر، او به بحث از شهود، متعلق آن و ویژگی‌هایش می‌پردازد. جستار حاضر، ضمن بررسی اقسام شناخت در اندیشه اسپینوزا، به واکاوی مفهوم و متعلق شهود در نظر او خواهد پرداخت. همچنین مقاله پیش رو، بر اساس دو دسته از تفاسیر، نشان خواهد داد که در سیر تفکر اسپینوزا، تغییری در متعلق معرفت شهودی صورت می‌پذیرد که ناشی از گذر اندیشه اسپینوزا از تقسیم معرفت بر مبنای صورت شناسایی به تقسیم آن بر اساس محتوای شناسایی است. این تغییر در انتقال اسپینوزا از رساله اصلاح فاهمه به کتاب اخلاق نمایان می‌شود و مفسران بر سر آن اختلافاتی دارند. بنابراین شهود مورد نظر اسپینوزا در هر دو اثر، امری استنتاجی، بی‌واسطه و بی‌قاعده است؛ اما متعلق آن در رساله اصلاح فاهمه صفت و حالت، و در اخلاق تنها حالت -یا ذوات اشیاء جزئی- است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Considering the Object of Intuition in Spinoza’s Philosophy

نویسندگان [English]

  • mohammad anbarsooz 1
  • Yosef Nozohour 2

1 Department of Philosophy, University of Tabriz, Tabriz, Iran

2 Associate professor

چکیده [English]

Baruch Spinoza, the rationalist philosopher of the seventeenth century, devoted special attention to the knowledge and epistemology. In his philosophy, there are types and classes for cognition and the intuitive knowledge is the most credible type of knowledge among all. So he focused on intuition, its objects and features. This paper, studying the types of cognition in Spinoza’s thought, attempts to explain its meaning and the object. Furthermore, the article, based on two sort of interpretations, shows that, in the development of Spinoza’s philosophy, the object of intuition changes. This variation caused by passing Spinoza’s thought from division of knowledge, based on the form in the TRE, to that division, based on content in Ethics and there are serious debates among interpreters about that. In both works, Spinoza’s intuition is an inferential, immediate and irregular. Although, in TRE, its object is attribute and mode, while in the Ethics, it is only mode or the essence of particular thing. Finally, we show that realization of the intuitive knowledge guaranties the credible and efficient knowledge and leads to the liberty and happiness as main purpose of Spinoza's philosophy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spinoza
  • Knowledge
  • intuition
  • attribute
  • Mode