نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
فارغ التحصیل دکتری رشته فلسفه و کلام اسلامی انشگاه شیراز
چکیده
این پژوهش به واکاوی دیدگاه فیاض لاهیجی درباره هیولی، بساطت و ملاک عاقلیت میپردازد؛ دیدگاهی که در حواشی وی بر تعلیقات محقق خفری بر شرح تجرید، در قالب نقد همزمان مشائیان، اشراقیان و استادش (محقق خفری) بیان شده است. لاهیجی با تکیه بر تعریف ابنسینا در شفا، بساطت هیولی را از سنخ «بساطت جنسی» میداند و آن را فاقد هرگونه بساطت وجودی و به تبع آن عاقلیت میشمرد. او دیدگاه سهروردی مبنی بر «بسیطتر بودن هیولی از هر چیز» را ناشی از خلط میان ماهیت و وجود، و چشمپوشی از تکثر واقعی هیولی به واسطه صور میداند. در بخش نقد محقق خفری، لاهیجی تمایز دقیقی میان «معقول بودن» (به معنای قابلیت تعقل) و «عاقل بودن لذاته» ترسیم میکند و فعلیت قائمبالذات را شرط لازم برای ظهور و عاقلیت میداند؛ شرطی که در هیولی، حتی با وجود داشتن وجودی ضعیف، تحقق ندارد. یافتههای این مقاله نشان میدهد که لاهیجی در این مناقشه، ضمن حفظ چارچوب حکمت مشاء در تعریف هیولی، در ارزیابی ملاک عاقلیت به رویکردی مستقل و تحلیلی دست مییابد که بساطت و قابلیت هیولی را از حیث معرفتی به نحو بنیادین بازتعریف میکند.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
"Magic, Simplicity, and Rationality in the Scales of Fayyaz Lahiji's Criticism: An Analysis of His Footnotes on Mohaqiq Khafri's Commentaries on the Explanation of Abstraction"
نویسنده [English]
- mohammadrea farahmandkia
shirazu
چکیده [English]
This study examines Fayyaz Lahiji's view on the monster, simplicity, and the criterion of rationality; a view that is expressed in his footnotes to the commentary of Muqaddiq Khafri on the explanation of abstraction, in the form of a simultaneous critique of the Masha'is, the Illuminists, and his teacher (Muqaddiq Khafri). Relying on Avicenna's definition in Al-Shifa, Lahiji considers the simplicity of the monster to be of the type of "sexual simplicity" and considers it to be devoid of any existential simplicity and, consequently, rationality. He considers Suhrawardi's view that "the monster is simpler than anything" to be the result of the confusion between essence and existence, and the neglect of the real multiplicity of the monster through forms. In the section of the critique of Muqaddiq Khafri, Lahiji draws a precise distinction between "rationality" (meaning the ability to reason) and "rationality of pleasure" and considers the actuality of the essence to be a necessary condition for emergence and rationality; A condition that is not fulfilled in the monster, even though it has a weak existence. The findings of this article show that Lahiji, in this controversy, while maintaining the framework of the wisdom of Masha in defining the monster, achieves an independent and analytical approach in evaluating the criterion of rationality that fundamentally redefines the simplicity and ability of the monster in terms of epistemology. "Comments of Mohaqiq Khafri on the Explanation of Abstraction"
کلیدواژهها [English]
- Fayyaz Lahiji
- Huyoli
- Rationality
- Reasonableness
- Muhaqqed Khafri
)