نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• سیمین جهانی

دانشجوی دکتری قم

چکیده

خودآیینی از مهم‏ترین اصول اخلاق کانت، بر قانون‏گذاری برای خود و استقلال عامل اخلاقی از هر انگیزه‏ای جز وظیفه اخلاقی تأکید دارد. یعنی هیچ مرجع بیرونی، مانند جامعه، اراده الاهی یا حتی ویژگی‌های روان‌شناختی، نباید الزام‌های اخلاقی را بر ما تحمیل ‌کند. در نگاه نخست، این اصل با الگو قرار دادن یک مرجع اخلاقی تعارض دارد، چنانکه کانت، به صراحت تبعیت از الگوها را زیانبار می‌داند؛ البته در بخش‏هایی با شروطی الگوها را می‌پذیرد. زگزبسکی در کتاب مرجعیت معرفتی، این مسئله را بررسی می‏کند که آیا فرایند رشد اخلاقی از طریق الگوهای فضیلتمند که ظاهراً تقلیدی است، و ایدۀ خودآیینی قابل جمع‏اند؟ آیا الگوهای اخلاقی می‏توانند زمینه رشد فضیلت اخلاقی در انسان باشند، بدون آن که به خودآیینی خللی وارد شود؟ در سرمشق‌گیری، تصمیم نهایی با شخص الگوست یا عقل و وجدان عامل اخلاقی؟ این جستار با بررسی مؤلفه‌های نظریۀ الگوگراییِ زگزبسکی - از جمله اعتماد به خود و دیگران، عاطفۀ تحسین و روایت‌‏ها، تأمل وجدان‏مدارانه – و برخی مبانی آن مثل ارجاع مستقیم به الگوها و تفاسیر جدید از اخلاق کانتی (به ‌ویژه در آراء کرسگارد)، به این نتیجه می‌رسد که فرایند سرمشق‌گیری در الگوگرایی، اگر با تحسین متأملانه و تأمل وجدانی صورت گیرد، نه‌تنها با خودآیینی تعارض ندارد، بلکه شکلی از تحقق تدریجی آن و گامی در مسیر تقویت عاملیت اخلاقی و خودفرمانروایی است. خودآیینی در تفسیر کرسگارد به معنای تدبیر وجدانی خویشتن است و معیار موفقیت در این تدبیر آن است که باورها، عواطف، اعمال و سایر جنبه‌های خود بتوانند از آزمون تأمل وجدانی سربلند بیرون آیند.

کلیدواژه‌ها

• الگوگرایی اخلاقی
• خودآئینی کانتی
• اعتماد اخلاقی
• تأمل وجدانی
• زگزبسکی

موضوعات

• فلسفه

عنوان مقاله [English]

The relation between Kantian autonomy and moral exemplarism from Zagzebski’s perspective

نویسنده [English]

• simin jahani

student of Qom university

چکیده [English]

Autonomy, one of Kant's most important ethical principles, emphasizes self-regulation and the independence of the moral agent from any motivation other than moral duty. That is, no external authority, such as society, divine will, or even psychological characteristics, should impose moral obligations on us. This principle conflicts with setting a model as a moral reference, as Kant considers following models harmful; of course, he accepts models with certain conditions. In Epistemic Authority, Zagzbeski examines the question of whether the process of moral development through virtuous models in exemplarism, is compatible with autonomy. Can moral models be the ground for the development of moral virtue, without compromising autonomy? In following a rolemodel, is the final decision made by the model person or by reason and conscience as the moral agent? This essay studies the components of exemplarism theory - including trust, the emotion of admiration and narratives, and conscientious reflection - and some of its foundations, such as direct reference to models, some new interpretations of Kantian ethics (especially in the views of Korsgaard), It is concluded that the process of emulation in exemplarism, if carried out with reflective admiration and conscientious reflection, not only does not conflict with autonomy, but is a form of its gradual realization and a step towards strengthening moral agency and self-governance. Autonomy, in Korsgaard's interpretation, means the conscientious self-governance, and the criterion for success in this management is that one's beliefs, emotions, actions, and other aspects of oneself can pass the test of conscientious reflection.

کلیدواژه‌ها [English]

• moral exemplarism
• kantian autonomy
• moral trust
• conscientious reflection
• Zagzebski