نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار فلسفه، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

هدف این مقاله، طرح و توسعه این مطلب است که مدرنیته وجود ندارد، بلکه مدرنیته‌ها وجود دارند و چون چنین است صورت­بندی نظریة جدیدی در مورد مدرنیته، فراتر از چهارچوب‌های نظری مدافع اصلی پروژه مدرنیته یعنی یورگن هابرماس ضرورت دارد. چنین رویکردی که ذیل عنوان «تنوع مدرنیته‌ها» پیش می­رود، ضمن توجه جدی به ادبیات انتقادی غیر غربی در مورد پروژه ناتمام مدرنیته‌هابرماس ،تلاش می کند تا چهار ویژگی اصلی تنوع مدرنیته‌ها که خود حاصل تنوع فرهنگ‌ها است را به کمک ادبیات انتقادی غیر غربی مورد بحث قرار دهد. نخست این­که، تنوع مدرنیته‌ها به­مثابة آلترناتیوی در مقابل مدرنیته منفرد، نظرگاه­های همه‌شمول تاریخ را عمدتاً با ارجاع به تنوع تاریخ­ها به چالش می­کشد. دوم این­که، تنوع و تعدد کارگزاران یا فاعلان مدرن­سازی به­مثابه امری در توسعه مدرنیته‌های مختلف مورد توجه جدی قرار می گیرد. سوم این­که، مدرنیته می­تواند با دیدگاه­ها و بصیرت­های متفاوتی ظهور کند، تفاوت­هایی که خود نتیجۀ تفاوت­های فرهنگی و تفاوت در عاملان و کارگزاران تغییر است. چهارم این­که، دیدگاه «تنوع مدرنیته‌ها»، بی­هیچ تردیدی پیوند بین مدرنیته و تمدن را مورد توجه قرار می دهد و یک عامل مهم در تعریف و تشخیص عاملان مدرنیزاسیون را میراث تمدنی­ای می داند که پروژه­ها بر مبنای آن ساخته شوند و سامان می­گیرند، و چون چنین است مطالعه تنوع مدرنیته‌ها، همزمان یک مطالعه تمدنی نیز هست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Multiple Modernities as a Substitute for Singular Modernity

نویسنده [English]

  • Hossein Mesbahian

Assistant Professor of Philosophy, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

This paper argues against a singular and definitive notion of modernity and calls for a new formulation of this elusive concept that moves beyond the framework established by its strongest proponent: Jurgen Habermas. In addition to serious consideration and analysis of non-Western critiques of Habermas’ unfinished project of modernity, the approach advocated here seeks to examine four central components of what I shall refer to as “multiple modernities”—components which are themselves the product of cultural diversity. 1) By reference to the multiplicity of cultures and histories, the notion of multiple modernities challenges the concept of universal history. 2) This concept takes into account the multifaceted roles of the various agents involved—in the development of multiple modernities. And because this is so 3) the underlying values of these cultures allow modernity to take on various forms. 4) The concept of “Multiple Modernities” definitively acknowledges the link between modernity and civilization—a link which I argue is a defining feature of the project of any modernity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • enlightenment
  • Singular Modernity
  • Jurgen Habermas
  • Universalization
  • Multiple Modernities
  • Non-Western critiques
Amin S. (1988) Eurocentrism, London: Zed Books.
Aydin C. (2004) The politics of conceptualizing Islam and the West. Ethics & International Affairs 18: 89-96.
Bauman Z. (2000) Liquid modernity, Cambridge: Polity Press.
Caputo J. (2004) Good Will and the Hermeneutics of Friendship: Gadamer, Derrida, and Madison. Symposium. 213-225.
Chakrabarty D. (1992) Postcoloniality and the artifice of history: who speaks for" Indian" pasts? Representations: 1-26.
Cooke M. (1994) Language and reason: a study of Habermas's pragmatics, Cambridge, Mass ; London: MIT Press.
Dallmayr F. (2003) Review of Jurgen Habermas, Religion and Rationality: Essays on Reason, God, and Modernity.
Dussel ED, Krauel J and Tuma VC. (2000) Europe, modernity, and eurocentrism. Nepantla: views from South 1: 465-478.
Eickelman DF. (2017) Islam and the Languages of Modernity. Multiple modernities. Routledge, 119-136.
Eisenstadt SN. (1973) Tradition, change, and modernity, New York: Wiley.
Eisenstadt SN. (2000) Multiple modernities. Daedalus 129: 1-29.
Eisenstadt SN and Schluchter W. (1998) Introduction: paths to early modernities-A comparative view. Daedalus 127: 1.
Foucault M. (Spring 1986) Of Other Spaces. Diacritics 16: 22-27.
Gellner E. (1992) Postmodernism, reason and religion, London: Routledge.
Giddens A. (1990) The consequences of modernity, Stanford, Calif.: Stanford University Press.
Habermas J. (1972) Knowledge and human interests, Boston: Beacon Press.
Habermas J. (1987) The philosophical discourse of modernity: twelve lectures, Cambridge, Mass.: MIT Press.
Habermas J. (2002) The unrest is growing: Habermas in Iran. Public Theology.
Habermas J, Haller M and Pensky M. (1994) The past as future, Cambridge: Polity.
Lerner D. (1964) The passing of traditional society : modernizing the Middle East, New York: The Free Press.
McCarthy T. (1988) The critical theory of Jürgen Habermas, Cambridge: MIT Press.
Montaigne Md and Frame DM. (1965) The complete essays of Montaigne, Stanford, California: Stanford University Press.
Nasr SH. (1987) Traditional Islam in the modern world, London: KPI.
Rasmussen DM. (1990) Reading Habermas, Oxford: Blackwell.
Sayyid S. (1997) A fundamental fear : Eurocentrism and the emergence of Islamism, London: Zed.
Tavakoli-Targhi M. (2001) Refashioning Iran: Orientalism, Occidentalism, and historiography, Houndmills, Basingstoke, Hampshire, UK.; New York: Palgrave.
Vahdat F. (2003) Critical theory and the Islamic encounter with modernity. In: Thompson MJ (ed) Islam and the West: Critical Perspectives on Modernity. Lanham, MD: Rowman and Littlefield.
Von Laue TH. (1987) The world revolution of Westernization : the twentieth century in global perspective, New York ; Oxford: Oxford University Press.
Yack B. (1997) The fetishism of modernities : epochal self-consciousness in contemporary social and political thought, Notre Dame, Ind.: University of Notre Dame Press.