تفسیری از نقد هایدگر بر مبدأ و موضوع پدیدارشناسی استعلاییِ هوسرل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس فلسفه دانشگاه تهران

چکیده

هایدگر در درس­گفتار تمهید برای تاریخ مفهوم زمان، نقدی درونی بر موضوع پدیدارشناسی استعلایی وارد می‌کند و هوسرل را متهم می‌سازد که پرسش از نحوة خاص وجود افعال روی‌آورندة آگاهی و معنای وجودرا به­طور کلی فروگذاشته است. هایدگر به­واسطة این نقد، با بازگشت به مبدأ پدیدارشناسی؛ یعنی چرخش از رویکرد طبیعی به رویکرد استعلایی پدیدارشناسانه، به فهم خاص خویش از موضوع پدیدارشناسی؛ یعنی دازاین راه می‌برد. در مسیر تفسیر این نوشتار نشان داده خواهد شد که هایدگر، بر خلاف فهم مشهور، نه تنها منکر چرخش استعلایی هوسرل و مسیر اپوخه و تقلیل‌ها نیست، بلکه برعکس به معنای خاصی، هم اپوخه و هم تقلیل استعلایی را می‌پذیرد؛ بدین معنا که اطلاقِ سوژة استعلاییِ مطلق را چنان ریشه‌ای می‌کند که مبدأیت رویکرد طبیعی هوسرل حذف می‌شود و تمایز میان وجود انسان با سوژة مطلق نیز از میان می‌رود. بدین ترتیب، دازاین، به نحو خاصی در جایگاه سوژة مطلق، به نحو توأمان در اطلاق و تناهیِ انضمامیِ آن قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Interpretation of Heidegger’s Criticism of the Starting Point and the Matter of Husserl’s Transcendental Phenomenology

نویسنده [English]

  • Ahmad Rajabi
university of tehran
چکیده [English]

In the lecture History of the Concept of Time: Prolegomena Heidegger levels an immanent phenomenological criticism at Husserl’s transcendental phenomenology. In the lecture, Heidegger accuses Husserl that he neglects to raise two fundamental questions for the phenomenology: the question concerning the specific manner of being of the intentional acts in particular and the manner of being as such in general. By his criticism, Heidegger returns to the starting point of Husserl‘s phenomenology, i.e. the shift from natural attitude to transcendental attitude, and thereby reaching his own understanding of the matter of phenomenology. As is well known, Heidegger substitutes the Dasein for the transcendental consciousness and refuses the Husserl’s epoché and his transcendental reduction. In the following paper, on the contrary, we attempt to interpret Heidegger’s criticism in another way, which is that Heidegger adopts not only the transcendental reduction but also the absolute transcendental subjectivity. To put it more precisely, Heidegger radicalizes the absoluteness of the absolute transcendental subjectivity in Husserl’s Philosophy so much that he will be able to eliminate the Husserl’s natural attitude as a non-phenomenological and dogmatic starting point for the phenomenology. Accordingly, we claim that Heidegger’s Dasein is substituted for the absoluteness of subjectivity and the finitude of human existence simultaneously.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Phenomenology
  • transcendental consciousness
  • subject
  • Intentionality
  • Ontology
Breeur, Roland. (1994). „Randbemerkungen Husserls zu Heideggers Sein und Zeit und Kant und das Problem der Metaphysik“, Husserl Studies Louvain: Husserl-Archives, 11, 3,p 63.

Dahlstrom, Daniel. (2005). “Heidegger’s Transcendentalism“, Research in Phenomenology,Leiden: Koninklijke Brill NV 35,pp 29-54.

Dreyfus, Hubert L. (1993). „Heidegger's Critique of Husserl's (and Searle's) Account of Intentionality”, Social Research, Vol. 60, No. 1, (Spring 1993), 2-13

Heidegger, Martin. (1999) „Die Idee der Philosophie und das Weltanschauungsproblem (Kriegsnotsemester 1919)“ Zur Bestimmung der Philosophie,GA 56/57, hrsg. von Bernd Heimbüchel, 1. Auflage, Frankfurt am Main:Vittorio Klostermann.

Heidegger, Martin. (1994) Einführung in die phänomenologische Forschung(WS 1923/24), GA 17, hrsg. von F.W. von Herrmann, 1. Auflage, Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Heidegger, Martin. (1976) „Phänomenologie und Theologie (1927)“ Wegmarken, GA 9, hrsg. von F.W. von Herrmann, 1. Auflage, Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Heidegger, Martin. (1979) Prolegomena zur Geschichte des Zeitbegriffs (SS 1925), GA 20, hrsg. von Petra Jaeger, 1. Auflage, Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Heidegger, Martin. (1977) Sein und Zeit (1927), GA 2, hrsg. von F.W. von Herrmann,1. Auflage, Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Heidegger, Martin. (2007) „Vorbemerkung des Herausgebers von Edmund Husserls Vorlesungen zur Phänomenologie des inneren Zeitbewusstseins (1928)“ Zur Sache des Denkens, GA 14, hrsg. von F.W. von Herrmann, 1. Auflage, Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Herrmann, Friedrich-Wilhelm von. (2004). Subjekt und Dasein. Grundbegriffe von „Sein und Zeit. 2. AuflageFrankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Herrmann, Friedrich-Wilhelm von. (2000). Hermeneutik und Reflexion. Der Begriff der Phänomenologie bei Heidegger und Husserl. 2. Auflage Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.

Husserl, Edmund. (1973). Cartesianische Meditationen und Pariser Vorträge. Husserliana, Band 1, hrsg. von Stephan Strasser. 2. Auflage, Den Haag, Martinus Nijhoff.

Husserl, Edmund. (1968). „Der Encyclopedia Britannica Artikel“. Phänomenologische Psychologie. Vorlesungen Sommersemester 1925. Husserliana, Band 9, hrsg. von Walter Biemel. 2. Auflage, Den Haag, Martinus Nijhoff.

Husserl, Edmund. (1950). Die Idee der Phänomenologie. Fünf Vorlesungen. Husserliana, Band 2, hrsg. von Walter Biemel. 1. Auflage, Den Haag, Martinus Nijhoff.

Husserl, Edmund. (1976). Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Erstes Buch. Allgemeine Einführung in die reine Phänomenologie. Husserliana, Band 3, hrsg. von Karl Schuhmann, 3. Auflage, Den Haag, Martinus Nijhoff.

Jamme, Christoph. (2012). „Eine Urlaubslektüre und ihre Folgen. Husserl liest Heidegger“, Heidegger Jahrbuch 6, Heidegger und Husserl, hrsg. von Rudolf Bernet, Alfred Denker, Holger Zaborowski. Freiburg/München: Alber.

Tugendhat, Ernst. (1970). Der Wahrheitsbegriff bei Husserl und Heidegger. 1. Auflage, Berlin: Walter de Gruyter.

Schulz, Walter. (1994). „Über den philosophiegeschichtlichen Ort Martin Heideggers.“ Heidegger – Perspektiven zur Deutung seines Werkes, hrsg. von Otto Pöggeler. 1. Aiuflage, Weinheim: Beltz Athenäum.