انسان، غایتی بی‌کران تبیین نظری و عملی فرمول غایت فی‌نفسه و بررسی تفسیر نتیجه‌گرایانۀ دیوید کامیسکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای فلسفه، دانشگاه علامه‌ طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده

انسان غایت فی‌نفسه است. این دومین صورت‌بندی کانت از امر مطلق است که در مرحلۀ عمل، برای کانت بیشترین کارکرد را دارد. مراد از غایت فی‌نفسه‌بودن و ابزار نشدن چیست؟ چگونه می‌توان از فرمول غایت فی‌نفسه در عمل استفاده کرد؟ این صورت‌بندی که غایت‌مدار می‌نماید چه نسبتی با اخلاق‌های نتیجه‌گرا و فایده‌گرا دارد؟ این‌ها سه پرسش اساسی است که در این نوشته آن‌ها را پی‌ می‌گیریم، هرچند موضوع اصلی بحث ما پرسش سوم است. ابتدا، صورت‌بندی دوم از امر مطلق را قدری توضیح می‌دهیم. سپس به‌اختصار، درخصوص نحوۀ کاربرد فرمول غایت فی‌نفسه سخن می‌گوییم که چه احکام سلبی و ایجابی‌ای از دل آن بیرون می‌آید. در مرحلۀ آخر به تفسیری از دیوید کامیسکی1 اشاره می‌کنیم که می‌گوید از دل صورت‌بندی دوم، می‌توان اخلاق هنجاری نتیجه‌گرایانه استخراج کرد. با دقت و تفصیل، این تفسیر؛ یعنی نتیجه‌گرایی کانت را ارزیابی و نقد می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Human as the infinite end: Elaborating on the theoretical and practical end in itself formula and the consequential interpretation of David Cummiskey

نویسندگان [English]

  • Ali Akbar Ahmadi Aframjani 1
  • Hamze Hojjat Hatampouri 2
1 Associate Professor of Philosophy, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
2 PhD Candidate of Philosophy, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Human is an end in itself; this is Kant’s second formulation of categorical imperative, which has proved to be the most practical one for him. What is meant by "end in itself" as opposed to being "merely as a means"? How can we apply this formula in practice? What is the relationship between this formula, which appears to be teleological, and consequentialism and utilitarianism in ethics? These three basic questions form the focus of the present paper. However, our emphasis is on the third one. First, we will briefly explicate the second formula. Then, we will discuss the application of this formula as well as the negative and positive judgments drawn from it. Finally, we will refer to an interpretation by David Cummiskey who argues that a normative consequential moral system can be deduced from this formula. This interpretation will be meticulously examined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Humanity as an end in itself
  • mere means
  • happiness of others
  • Kantian consequentialism
  • sacrificing of innocent people
استوارت میل، جان. (1388).  فایده‌گرایی، ترجمۀ مرتضی مردیها، ،تهران: نی.

جانسون، رابرت.ن. ( 1395).  فلسفۀ اخلاق کانت، دانشنامۀ استانفورد، مهدی اخوان، تهران: ققنوس.

Cummiskey , David. (1990). “Kantian Consequentialism, Ethics, Vol. 100, No. 3 (Apr., 1990). pp. 586-615, The University of Chicago Press

cummiskey, David. (1996). Kantian Consequentialism, Oxford: Oxford.

Dean, Richard.(2000).  “Cummiskey's Kantian Consequentialism, Utilitas, vol. 12, no 3, March 2000, Cambridge.

English Hill, Thomas.( 2010). JR, Kant’s Tugendlehre as normative ethics, Kant's Metaphysics of Morals A Critical Guide, ED: Lara Denis, Cambridge: Cambridge university press

Hare, R. M.( 1998) Sorting Out Ethics, Oxford: Oxford.

Kant Immanuel, Groundwork for the Metaphysics of Morals, (1785), TR: Mary Gregor, Cambridge: Cambridge university press

Kant Immanuel, Critique of practical reason, (1788), TR: Mary Gregor, Cambridge: Cambridge university press

Kant Immanuel, Critique of the power of judgment, (1790), TR: Paul Guyer and Eric Matthews, Cambridge: Cambridge university press

Kant Immanuel, Metaphysics of Morals, (1797), TR: Mary Gregor, Cambridge: Cambridge university press

Kant, Immanuel (1797B). On a supposed right to lie from philanthropy, TR: Mary Gregor, Cambridge: Cambridge university press

Marshall, Thomas.(2003). "The Ambiguity of Kant’s Concept of Happiness", Reason Papers, Vol. 26,p21-28.

O neil,  Onora.( 1985). A Simplified Account of Kant's Ethics, Excerpted in J.E. White (ed.), Contemporary Moral Problems, 6th ed, St. Paul, MN: West Publishing

Paton, H. J. (1946). Categorical imperative, oxford

Schroeder, H. H. (1940). “Some Common Misinterpretations of the Kantian Ethics, The philosophical Review, Vol. 49, No. 4, Jul., 1940, pp 424-446, Duke University Press.

Sedgwick, Sally. )2008(. Kant's Groundwork of the Metaphysics of Morals An Introduction, Cambridge: Cambridge university press

Timmermann, Jens. (2005). “Why Kant could not have been a utilitarian, Utilitas, Vol. 17 no. 3 (243-264),  Cambridge

Wood, Allen. (1999). Kant's Ethical Thought, Cambridge: Cambridge university press

Wood, Allen. (2004). The Final Form of Kant’s Practical Philosophy, Kant's Metaphysics of Morals Interpretative essays, ED: Mark Timmons, oxford: oxford.

Wood, Allen. (2006). Kant’s Formulations of the Moral Law, A Companion to Kant, ED: Graham Bird, Blackwell.