استدلالی نو برای موجودیت وجود در فلسفة صدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه تربیت مدرس تهران

چکیده

این مقاله به دنبال دو هدف است: نخست برقراری ارتباطی میان معنای «موجود» و موجودیت وجود؛ و دوم تنظیم استدلالی نو در دفاع از موجودیت وجود. استدلال خواهد شد که بنا بر فرض‌های معقولی که مورد قبول صدرا نیز هستند، میان ادعای اشتقاق معنایی «موجود» و موجودیت وجود رابطة نزدیکی وجود دارد. برای این کار ابتدا از این تز دفاع خواهد شد که در حضور فرض‌های معقول و مورد پذیرش صدرا، «موجود» به معنای اشتقاقی بر چیزی صدق می‌کند اگر و تنها اگر «وجود» بر چیزی صدق کند. سپس شواهدی ارائه خواهد شد که از نظر صدرا «وجود» بر چیزی صدق می‌کند اگر و تنها اگر وجود موجود است. نتیجه معادله‌ای است بین صدق اشتقاقی «موجود» و موجودیت وجود. پس از آن شواهدی ارائه خواهد شد که طبق نظر صدرا «موجود» به لحاظ معنایی مشتق است. حاصل، استدلالی خواهد بود برای موجودیت وجود بر پایة صدق اشتقاقی «موجود». این استدلال در متون صدرا یا شارحانش نمونة مشابهی ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A New Argument for the Existence of Existence in Mullasadra’s Philosophy

نویسنده [English]

  • davood hosseini
assistant prof, tarbiat modares university
چکیده [English]

In this study, my aim is twofold: first to establish a relationship between the meaning of “existent” and the existence of existence; and second to give a new argument for the existence of existence. I will argue that in the presence of reasonable assumptions which all are conceded by Mullasadra, there is a close relationship between the fact that “existent” is semantically derived and the existence of existence. For this end, I first argue that, in the presence of reasonable assumptions which all are conceded by Mullasadra, “existent” with a semantically derived meaning is true of something if “existence” is true of something. Then, I will give some textual evidence that from Mullasadra’s point of view “existence” is true of something if existence exists. After that, I will give some textual evidence that for Mullasadra “existent” is semantically derived. These result a novel argument for the existence of existence, which does not have any predecessor in Mullasadra’s or his commentator’s texts.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • existence
  • existent
  • being semantically derived
انواری، سعید و فائزه کلباسی (1394). ساختار تحلیل زبانی نظریات فلسفی ملاصدرا. فلسفه و کلام اسلامی، دوره 48. شماره 1. صص 19-34.

حسینی، داود (در دست چاپ). جعل و وجود؛ نظر میرداماد در باب وجود. فلسفه و کلام اسلامی.

حسینی سنگچال، سید احمد و محمد سعیدی‌مهر (1395). بررسی انتقادی استدلال سید شریف جرجانی بر بساطت مشتق. خردنامه صدرا. شماره 85. صص 79-95.

شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم (1302 ق). مجموعه الرسائل التسعه. قم: مکتبه المصطفی.

شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم. (1981 م). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه. بیروت: دار احیاء التراث العربی.

شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم. (1366). تفسیر القرآن. تصحیح: محمد خواجوی. قم: انتشارات بیدار.

شیرازی، صدرالدین محمد بن ابراهیم .(1378) سه رساله فلسفی. مقدمه، تصحیح و تعلیق: سید جلال‌الدین آشتیانی. قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم.

عبودیت، عبدالرسول. (1385). درآمدی بر نظام حکمت صدرایی. جلد اول. تهران و قم: انتشارات سمت و انتشارات مؤسسة پژوهشی امام خمینی.

عمادالدوله (1363). ترجمه‌ و شرح‌ مشاعر. تصحیح‌ هانری‌ کربن‌. تهران:‌کتابخانه‌ طهوری.

فارابی، محمد بن محمد. (1970 م). کتاب الحروف. تصحیح محسن مهدی. بیروت: دارالمشرق.

 فیاضی، غلامرضا. (1388). هستی و چیستی در مکتب صدرایی، تأملی نو در اصالت وجود و اعتباریت ماهیت و تفاسیر و ادله و نتایج آن. تحقیق و نگارش: حسینعلی شیدان‌شید. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

فیاضی، غلامرضا. (1391). الافق المبین. به تحقیق حامد ناجی اصفهانی، تهران: میراث مکتوب.