نقد و بررسی ساخته‌انگاری واقع با تکیه بر آرای پل بوقوسیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

در تصویر کلاسیک از معرفت سه مقولة «واقع» و بهتبع آن «صدق» و «توجیه» اموری مستقل از ذهن و ذهنیات فاعل شناسا محسوب می­شوند. اما نسبی­گرایان استقلال این امور را از ذهن و ذهنیات فاعل شناسا انکار می­کنند و بر این باورند که هر سه مقوله، یا دستکم برخی از آنها با توجه به نیازها، ارزش­ها و علائق اجتماعی شکل می­گیرند و به بیان‌دیگر «برساختة اجتماعی»‌اند، درنتیجه معرفت مقوله­ای نسبی است و از جامعه­ای به جامعه­ای و از جامعه­ای در یک زمان به همان جامعه در زمان دیگر متفاوت است. حاصل این نوع نگرش به معرفت، نظریه­ای است که امروزه با عنوان «نسیبی‌گرایی معرفت­شناختی» معروف است. "پل بوقوسیان"، فیلسوف معاصر از ناقدان برجستة نسبی­گرایی معرفت‌شناختی است. این مقاله با تکیه بر آرای پلبوقوسیان به بررسی و نقد نوعی از نسبی­گرایی معرفت شناختی می­پردازد که ناشی‌از «ساخته­انگاری واقع» است و ضمن نشان دادن مخدوش بودن این نظریه می­کوشد برخی آرای بوقوسیان در این زمینه را مورد بررسی و نقد قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critique and Review of Constructivism of Reality Based on Paul Boghossian’s Views

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Saeedi
  • Abdolrasoul Kashfi
چکیده [English]

In the classic image of knowledge, the category of ‘reality’, and by extension those of ‘truth’ and ‘justification’, are treated as matters independent from the subject’s mind. Relativists, on the contrary, reject independence of these matters from the subject’s mind and hold that the three, or at least some of them, are shaped under the influence of needs, values and social interests. They are, in other words, ‘social constructs’. Knowledge is therefore a relative matter, varying from society to society and from a society in a certain time to that same society in another time. The result of such an attitude to knowledge is a theory which is known today as ‘epistemological relativism’. Paul Boghossian, contemporary philosopher, is a prominent critic of epistemological relativism. The present paper draws on Boghossian’s views to review and critique a certain type of epistemological relativism which results from ‘constructivism of reality’, demonstrating weaknesses of the theory as well as scrutinising a number of Boghossian’s views in the field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • constructivism of reality
  • objectivism
  • Relativism