حرکت جوهری و تکامل انسان در مکتب ملاصدرا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی پزوهشکده الاهیات

چکیده

در پژوهش در باب حکمت استعلایی اسلام با نظریاتی از ملاصدرای شیرازی رو به رو میشویم. در اینجا سعی بر آن است تا بر مبنای نظریة «حرکت جوهری» او خلقت روح و تکامل بشر اثبات گردد. ملاصدرا در تکوین این نظریه چند اصل برجستهتر را مدنظر قرار داد که عبارتاند از: اصالت وجود، مراتب وجود، وحدت میان عاقل و معقول، خلقت ناسوتی هستی، خلقت جسمانی روح و بقای غیرجسمانی آن، اصل وحدت در کثرت، اصل غایی جهان، معاد جسمانی و غیره. این اصول چارچوبهای نظری و عملیای را تعیین میکنند که در ترسیم مسیر خلقت روح بشر، تکامل ، زندگی و غایت او نقش دارند. ملاصدرا بر مبنای این اصول چنین فرض میکند که مبدأ و معاد روح و زندگی انسان بر مبنای حرکت جوهری قرار دارد. در واقع این اندیشه میتواند خلقت جسمانی روح بشر و زندگی اینجهانی او، و سرانجام حرکت او به سوی عالم بالاتر را فقط با حرکت جوهری، و همچنین اصول دیگری نظیر معاد جسمانی بشر توجیه کند. اهمیت خلقت بشر و بقای معنوی و خلقت جسمانی او در زندگی دنیوی او بر اساس توانمندیهایی که در این جهان کسب کرده است نهفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Trans-Substantial Motion and Man’s Evolution in Mulla Sadra’s Philosophy

نویسنده [English]

  • ghodratollah ghorbani
چکیده [English]

We can find theories on transcendent wisdom of Islam by Mulla Sadra Shirazi. By his theory, called "trans-substantial motion", we try to prove man’s soul creation and evolution. Fulfilling this theory, Mulla Sadra considers some more prominent principles that are characterized by: the principality of existence, the gradation of existence, the unity between intelligent and intelligible, the universe temporal creation, the soul corporeal creation and its incorporeal permanence, the principle of unity in plurality, the principle of ultimate in world system and the corporeal resurrection and etc. These principles together provide theoretical and practical frameworks which draw the path of man’s soul creation, and evolution, and man’s life and ultimate. On the basis of these principles, Mulla Sadra hypothesizes that the origin and resurrection of man’s soul and life is based on the trans-substantial motion. In fact, this opinion can explain corporeal creation of man’s soul and mundane life, and finally his/her motion to the supreme world only in the light of trans-substantial motion and also other principles such as the corporeal resurrection of man. The importance of man's creation and his/her spiritual subsistence and corporeal creation lies in his/her life in this world and his/her complete motion on the basis of his/her acquired abilities in the material world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • quiddity
  • trans-substantial
  • mundane life
  • Resurrection