اختیار انسان از منظر صدرا و یاسپرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی دانشگاه قم

چکیده

مسألة اختیار آدمی از جمله موضوعات مهمی است که در آراء صدرالمتألهین به‌عنوان مؤسس حکمت متعالیه و یاسپرس به‌عنوان یکی از فلاسفه خدامدار بی‌دین اگزیستانسیالیست، مطرح است. در تطبیق آراء این دو فیلسوف، با توجه به افق و مبانی فکری متفاوت این دو تفکر، همواره باید جانب احتیاط را رعایت کرد. توجه یاسپرس به انسان و تأکید بر وجود ساحتی اصلی به نام نفس یا اگزیستانس که اختیار و گزینش‌های آدمی، مرحله‌ای از مراتب آن است، تعریف اختیار، اراده، آزادی، دیدگاه او در باب انسان مختار و رابطة اختیار با متعالی از جمله مواردی است که صدرا و یاسپرس را در فلسفه‌ورزی به یک‌دیگر نزدیک می‌کند. این مقاله، با توصیف و تبیین بنیادی‌ترین دیدگاه‌های این دو متفکر در باب مسألة پیچیدة اختیار انسان، سعی در یافتن شباهت‌ها و تفاوت‌ها و نقادی این دو سنت فلسفی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Man’s Free Will from the Viewpoint of Sadra and Jaspers

نویسنده [English]

  • farah ramin
چکیده [English]

Man’s free will is one of the important issues dealt with by two philosophers: Sadr-ol-Mote'allehin, founder of “transcendent theosophy”, and Jaspers, an atheistic existentialist philosopher. To compare the ideas of these two philosophers, regarding the differences between the basics elements of their thoughts, a cautious approach is necessary. Included among the issues which bring Jasper’s philosophy close to that of Sadra are Jaspers' attention to Man and his emphasis on “soul” or “existence” as the essential part of human being, an element of which is the individual's free will, the definition of “free will”, “will”, and “freedom”, his viewpoint on a free human being and the relation between "free will "and “transcendence”. Offering the most primary views of the two philosophers on the complicated subject of Man’s free will, the present article is to point out the similarities and differences between the two philosophical traditions and make comments on the mentioned philosopher's way of thinking.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Causality
  • Free Will
  • will
  • existence
  • Dasein
  • Transcendence