تناهی و عدم تناهی مکان و زمان از دیدگاه ارسطو و ابن‌سینا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

بحث از تناهی یا عدم‌تناهی زمان و مکان، از مهم‌ترین مباحثی است که طی آن، تاریخ فلسفه، چه در مغرب‌زمین و چه در عالم اسلام، با تاریخ دیدگاه‌های مختلف فیلسوفان و متکلمان گره خورده است. در میان فیلسوفان غربی، ارسطو نخستین کسی به شمار می‌رود که بحثی مفصل و مدون از تناهی و عدم‌تناهی مکان و زمان ارائه داده است، تا آنجا که او در کتاب «در آسمان» بحث از امر نامتناهی را مسأله‌ای مهم و تعیین‌کننده در فهم حقیقت می‌داند. این بحث در عالم اسلام، به‌ویژه در آثار شیخ الرئیس ابن‌سینا به زبانی دیگر، اما با همان محتوا و رویکرد ارسطویی، و با ارائة براهینی شبیه به براهین ارسطو دربارة تناهی مکان و عدم تناهی زمان، دوباره مطرح گردید. آنچه در این جستار در پی واکاوی و بررسی تفصیلی آن هستیم ملاحظه و مقایسة آموزه‌های این دو فیلسوف بزرگ مشائی یعنی ارسطو و ابن‌سینا در باب تناهی مکان و عدم تناهی زمان است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Aristotle and Avicenna on the Finity and Infinity of Space and Time: A Comparative Study

نویسندگان [English]

  • hoseyn kalbasi ashtari 1
  • hasan ahmadi zadeh 2
چکیده [English]

The issue of “Finity or Infinity of Space and Time” is one of the most important problems in the western and also in the Islamic philosophy. The history of the debate about this problem is interwoven with the history of differnet views of philosophers and theologians. In the western philosophy, Aristotle is the first thinker who presents a detailed and articulated discussion about the finity or infinity of space and time. In On Heavens, he asserts that considering the Infinity is a crucial step in the way of understanding the truth. This issue is propouned again in the Islamic world, especially by Avicenna, in a different articulation, but by the same attitude. Avicenna presented arguments in an Aristotelean way in favor of finity of space and infinity of time. In this paper, we are to analyse and consider the views of the mentioned great peripatetic philosophers on the finity of space and infinity of time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Finity
  • Infinity
  • Space
  • Time
  • Motion
  • Aristotle
  • Avicenna