خاتمیت‌ در ولایـت‌ از منظر عرفان و دین با تکیه بر آراء ابن عربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22054/wph.2008.5752

چکیده

بی‌شک یکی از ارکان دین ولایت است، تا آنجا که اعتقاد به ولایت باطن دین و سرّ قبول عبادات تلقی شده است و منقول است که: «لا تقبل الاعمال الا بالولایه». در عرفان اسلامی ولایت باطن و رکن جمیع کمالات انسانی و سرآغاز رسیدن به مراتب عالی کمال است. هجویری، عارف بزرگ، در اهمیت ولایت گفته ‌است: «بدان که قاعده و اساس طریقت و معرفت حقّ جمله بر ولایت و اثبات آن است.» (کشف المحجوب،1382، ص 265). بر اساس نصوص شریفه، بالاترین درجۀ ولایت فقط از آن حقّ تعالی است: « انما ولیکم الله ... »، و سایر ولایات جلوه‌ای است ساری از این چشمۀ ازلی. اگر ‌چه در شاخه‌های مختلف علوم اسلامی بحث‌های مستوفایی در باب ولایت صورت گرفته است، لیکن در این میان یکی از مهم‌ترین مباحث بدیع، به‌ویژه از دیدگاه عرفانی، مبحث خاتمیت ولایت است که هنوز هم محل مناقشه و معرکۀ آراء اهل ذوق و صاحب نظران می‌باشد. در این مقاله پس از بررسی گذرای معنا و مراتب ولایت، آراء ابن عربی خصوصاً در مبحث ختم ولایت و خاتم الاولیاء به اجمال نقد و بررسی و سپس با تکیه بر نقل، تأکید مجددی بر اعتقادات ولایی شیعی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Guardianship Completion from a Mystic and Religious Perspective; Focusing on Ibn Arabi’s Viewpoints

چکیده [English]

Guardianship as one of the foundations of religion is the core and essence of it. In the rules of Islam, it has been quoted, "Deeds are not accepted unless performed with faith in Guardianship". In fact, Guardianship is the heart and basis of the entire human virtues and the starting point of achieving the ultimate stage of faith as well. Hadjviri, the great mystic, in his book, Kashf al Mahjoob, says: "the foundation of the disciplines of Islamic mysticism and knowledge of God is Guardianship". In Islam the first rate of Guardianship belongs solely to God, and the other rates as manifestations are derived from this pre-existent spring. Although Guardianship is considered widely in many kinds of Islamic knowledge but in this square, discussion of completing guardianship and the last guardians is one of the most important and exotic discussion in the view of Islamic mysticism that had been disputed by many of elegance inhabitants and spiritual masters. In this issue, first, Guardianship and its various kinds and then the last of the Guardians, based on Ibn Arabi's viewpoints, have been considered and criticized, and at last the Shiite's faith in guardianship has been emphasized.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Guardianship
  • Islam
  • Ibn Arabi
  • Guardianship Completion
  • Mysticism