ملاحظاتی انتقادی دربارۀ تجربۀ مدرنیتۀ ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

10.22054/wph.2008.5754

چکیده

نوشتار حاضر سه هدف کلی را دنبال می‌کند. نخست، ارائۀ توصیفی مختصر از پدیدار مدرنیته؛ دوم، تحلیل نقادانه و اجمالیِ پاره‌ای از جلوه‌های این پدیدار در ظرف و زمینۀ خاص ایران؛ و سوم، تجویزهایی در خصوص مدلی برای پیشبرد پروژۀ مدرنیته در ایران. از آنجا که این مقاله نوشتاری است مختصر، به این اعتبار پیشاپیش می‌باید میزان انتظار از آن را در حد واقع‌بینانه‌ای محدود ساخت: ریختن بحری به عظمت پدیدار مدرنیته در ظرف تنگ یک مقالۀ کوتاه، حذف‌ها و ساده‌سازی‌ها را ناگزیر می‌سازد. این نوشتار در عین حال به هیچ روی ادعای گزاف حل دشواری‌های نظری مسئلۀ پیچیدۀ تجربۀ مدرنیته در ایران را ندارد. در واقع، اگر نتیجۀ بحث کنونی تاباندن اندک پرتویی به برخی از زوایای تازۀ این مسئله و جلب توجه مخاطبان به شماری از جنبه‌هایی باشد که تاکنون کم‌تر بدان عنایت شده و از این رهگذر زمینه برای تأمل از منظرهایی نو دربارۀ مسئله فراهم شود، مقصودی که نگارنده در این مکتوب در پی آن است حاصل آمده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Remarks Concerning the Experience of Modernity in Iran

چکیده [English]

The present paper pursues three general objectives. In the first place, it tries to present a succinct account of the phenomenon of modernity. Secondly, it goes some way towards producing a brief and critical assessment of some aspects of this phenomenon in the context of Iran. And, thirdly, it offers some guidelines for constructing a model for developing modernity in Iran. Throughout, I shall try to be as brief as possible. This means, among other things, that the reader should lower his/her expectation of the paper to a realistic level. Any discussion of the complex phenomenon of modernity in a limited space provided for a short paper would involve, inevitably, resorting to measures such as simplification and omission. The paper does not make any claim with regard to producing solutions for the theoretical difficulties of the issue of Iranian experience of modernity. In fact, it is the present author’s firm conviction that if the present contribution to this debate could shed even a faint light on some of the lesser aspects of this issue and draw the attention of the readers to some of its not-very-well-known angles, and, by doing so, invites the readers to think afresh about this phenomenon, then the main goal of the paper is achieved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • modernity
  • critical reason
  • enlightenment
  • alternative modernities
  • Iranian experience