بررسی تطبیقی مفهوم کمال اول و ثانی نزد ارسطو و ابن سینا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

بحث کمال در اندیشه ارسطو و ابن سینا جایگاه‌های متفاوتی دارد. هم ارسطو و هم ابن سینا کمال را به کمال اول و کمال ثانی تقسیم کرده‌اند. ایندو چه تفاوتی باهم دارند و هریک این مفاهیم را به چه معانی بکار برده‌اند و حوزۀ استفاده از آن‌ها کجاست؟ آیا ابن سینا از ارسطو متأثر شده یا از او فراتر رفته است؟ ارسطو برای بحث از کمال از دو واژه «انرگیا و انتلخیا» بحث کرده است و در جایگاه‌های متفاوتی در مابعدالطبیعه، علم النفس، طبیعیات و اخلاق از آن بحث کرده است؛ او در علم النفس و بحث حرکت از کمال اول و کمال ثانی سخن گفته است؛ برای او کمال اول مرحلۀ مقدماتی کمال ثانوی است؛ در علم النفس کمال اول جنبه‌ای از قوه دارد و در حرکت کمال ناقص است؛ ابن سینا در آثار مختلفش کمال اول و ثانی را مرتبط با موضوعات طبیعی مانند حرکت، نفس، و بعضا درباره خداوند و نسبتش با مخلوقات بکار برده است. درمورد نفس، با دو نگاه به نفس از حیث ارتباطش با بدن و نیز از حیث مجرد دانستن آن دو نگاه به بحث کمال دارد و کمال برای او وجودی و اشتدادی است و کمال ثانی تابع کمال اول است. قصد این نوشتار بحث دربارۀ این تقسیم‌بندی به کمال اول و ثانی و موضع آن در ارسطو و ابن سیناست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Study of Concept of First and Second Perfection in Aristotle and Avicenna

نویسنده [English]

  • Hasan Abasi Hosain Abadi
Assistant prof of university of payam noor
چکیده [English]

The discussion of perfection is of different natures in the ideas of Aristotle and Avicenna. Both have divided perfection into first perfection and second perfection. What is the difference between the two? What are the meanings of each of these concepts and what is the domain of their usage? Has Avicenna been influenced by Aristotle or has he exceeded him? To discuss perfection, Aristotle has employed the two terms of "energia and entelecheia’, and he has discussed it in different positions in metaphysics, sciences, natural sciences and ethics. He has discussed first perfection and the second perfection in On Soul and talk of movement. To him, the first perfection of the primitive stage is secondary perfection. In the On Soul, the first perfection has potency, and it is imperfect perfection in motion. In his works, Avicenna has used the first perfection and the second perfection as related to natural subjects such as movement, soul, and sometimes regarding God and His relation to creatures. Avicenna perceives the soul from two perspectives: in terms of its relation to the body, as well as the abstract view of the two. And for him, perfection is existential and intensive, and the second perfection is subordinate to the first. The purpose of the present paper is to discuss this division into first and second perfection and its position in Aristotle and Avicenna’s reasoning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • First Perfection
  • second Perfection
  • Form
  • Actuality
  • cause
ابن سینا. (۱۳۸۳). رسالۀ نفس. بامقدمه و حواشی و تصحیح موسی عمید. همدان: دانشگاه بوعلی سینا (انجمن آثار و مفاخر فرهنگی).

ابن سینا. (۱۴۰۴ الف). تعلیقات. عبدالحمن بدوی. قم: مکتبه الاعلام الاسلامیه.

ابن‌سینا. (۱۳۷۹ الف). التعلیقات. قم: دفتر انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

ابن‌سینا. (۱۴۰۵ الف). النفس من کتاب الشفا. قم: منشورات مکتبة آیة الله العظمی مرعشی.

ابن سینا. (1371ش/ 1952ب، 2007). احوال النفس: رساله فی النفس و بقائها و معادها، حققه و قدم الیه احمد فواد الاهوانی. قاهره: داراحیاء الکتب العربیه عیسی البابی الحلبی و شرکاه.

ابن‌سینا. (۱۹۷۵). شفاء، طبیعیات. چاپ ششم. قاهره: الهیئه المصریه العامه للکتاب.

ابن‌سینا. (۱۳۶۴ و ۱۳۷۹ب). النجاه. با دیباچه محمدتقی دانش‌پژوه. چ1و2. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

ابن سینا. (۱۹۵۲الف). مبحث عن القوی النفسانیة. الاهوانی.جلد دوم. قاهره.

ابن‌سینا. (۱۳۶۳). المبدأ و المعاد. به اهتمام عبدالله نورانی. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مگ گیل.

ابن سینا. (1373) برهان شفا. ترجمه مهدی قوام صفری. تهران: فکر روز.

ابن سینا. (1400). رسائل ابن سینا(تک جلدی). قم: انتشارات بیدار.

ارسطو. (۱۳۷۸). درباره نفس. علیمراد داوودی.تهران: حکمت.

ارسطو. (۱۳۸۴). متافیزیک. ترجمۀ شرف الدین خراسانی. چاپ سوم. تهران: حکمت.

ارسطو. (۱۳۸۹). سماع طبیعی. ترجمۀ محمدحسن لطفی. چاپ سوم. تهران: طرح نو.

حکمت، نصرالله. (۱۳۸۹). متافیزیک ابن‌سینا. تهران: انتشارات الهام.

داودی، علیمراد. (1389). عقل در حکمت مشا(ارسطو و ابن‌سینا). چاپ دوم. تهران: حکمت.

سعادت مصطفوی، حسن. (1391). شرح اشارت و تنبیهات. نمط سوم. چاپ دوم. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

طباطبایی، محمد حسین. (۱۳۸۵). اصول فلسفه و روش رئالیسم. مقدمه و پاورقی به قلم مرتضی مطهری. چاپ دهم. تهران: انتشارات صدرا.

طوسی، خواجه نصیر. (1375) شرح اشارات والتنبیهات (مع المحاکمات)3جلد. قم: نشر البلاغه.

عباسی حسین آبادی، حسن. (۱۳۹۶). «مفهوم کمال در علم النفس ارسطو». حکمت معاصر. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال هشتم. شماره سوم. صفحات 53-70.

کاکایی، مستانه. عباسی حسین آبادی، حسن.  (۱۳۹۷). «بررسی جایگاه انرگیا و انتلخیا در اندیشه ارسطو». تأملات فلسفی. سال هشتم.  شمارۀ بیستم. صفحات 145-170.

مطهری، مرتضی. (۱۳۶۶). حرکت و زمان در فلسفۀ اسلامی. جلد اول. تهران: حکمت.

ویسنوفسکی، روبرت. (۱۳۸۹). متافیزیک ابن سینا. ترجمه مهدی نجفی افرا. تهران: نشرعلمی.

Blair, George A. (1967). “The Meaning of Energeia and Entelecheia in Aristotle”. International Philosophical Quarterly..Volume7.Issue1. pp 101-117.

BOER, W. SANDER. (2013). The Commentary Tradition on Aristotle's De Anima. (c. 126-c. 1360), 46 Volume. Leuven, Belgium: Leuven University press.

Bechler. Zev. (1995). Aristotle's Theory of Actuality. SUNY Series in Ancient Greek Philosophy Anthony Preus. Editor. State University of New York Press.

Chung-Hwan Chen. (1959). “Different Meanings of the Term Energeia in the Philosophy of Aristotle”. Philosophy and Phenomenological Research. Vol. 17, No. 1. pp 56-65.

Gendlin, Eugene T. (2012). Line Commentary on Aristotle’s De Anima. Books 1&2, Canada: The Focusing Institute.

Lagerlund, Henrik. (2007). Studies in the History of Philosophy of Mind (book 5). Germany, Berlin: Springer.

Owens Joseph, John R. Catan. (1981). the Collected Papers of Joseph Owens.  New York. State University of New York Press.

Ross. David.(1995). ARISTOTLE. with an Introduction by HOHN L. ACKRILL Sixth Edition. Routledge Taylor& Francis Group. London and New York.

Sachs. Joe. (1999). Aristotle's Metaphysics. a New Translation by Joe Sachs. Santa Fe. NM: Green Lion Books.

Sachs. Joe. (1995). Aristotle's Physics: a Guided Study. United States, New Brunswick, New Jersey:  Rutgers University Press.

Wisnovsky, Robert. (1964). Avicenna’s Metaphysics in Context. Ithaca. New York: Cornell University Press.